بانک پلانمعماران ایرانی

طراحی زندان – پایان نامه معماری

پایان‌نامه‌های معماری غالبا گریزی است به ایده‌آل‌ها و آمال‌های دانشجویان آن؛ فرصتی است تا به دور از محدودیت‌ها و چهارچوب‌های تدقیق‌شده گذشته، به دغدغه‌های خود بیاندیشند و در جستجوی راه‌حلی معمارانه برای آن باشند.

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
طرح زندان – پلان زندان – نقشه زندان

البته بگذریم که شتاب سرسام‌آوری که این‌ روزها همۀ ما به نوعی گرفتارش هستیم، جسارت بلندپروازی را از خیلی‌هایمان گرفته. «سپهر گودرزی» یکی از دانشجویانی بود که این جسارت را داشت که روی موضوعی درنگ کند که ما غالبا در زندگی روزمرۀمان هم از فکر‌کردن به آن گریزانیم، یعنی زندان. آن‌چه که در ادامه این مطلب خواهید خواند، شرح پروژه مختصری از پایان‌نامه ایشان است و متن کامل رساله ایشان متعاقبا در قسمت پایان‌نامه‌های بخش منابع پژوهش قرار خواهد گرفت.

در طراحی زندان مشارکتی نطنز برای مجرمان زن بی‌سابقه و کم‌سابقه نگارنده تلاش کرده کالبدی به جای همۀ زندان‌هایی که امروز و از پس سال‌های دراز گذشته، کم و بیش و در همه‌جا کالبدهایی‌اند برای مجازات پیشنهاد کند؛ بناهایی که شاید بی‌آن‌که توفیق زیادی در پیش‌گیری از وقوع جرم‌های بعدی، که هدف فراموش‌شده از تشکیل نهاد زندان است، داشته باشند؛ گاه خود محملی‌اند برای جرم‌های بعدی. پس، آن‌چه نگارنده سعی کرده به آن پای‌بند بماند برآوردن آرزوی انتقام نیست؛ اصلاح است.

برنامۀ فیزیکی و طراحی اجزا
۱- دیوار زندان
با توجه به این‌که روی‌کردی که در طراحی زندان مشارکتی به کار رفته خلاف جریان غالب است، فرار نکردن زندانیان برای وجهۀ زندان اهمیت مضاعفی دارد. اما مهم هم بود که روش‌هایی که برای رسیدن به این هدف به کار برده می‌شوند با اهداف کلی طراحی منطبق باشند و فضا را نابهنجار و ترسناک نکنند.
برای همین به جای استفاده از دیوارهای بلند و سیم‌های خاردار، برای دورتادور محوطۀ زندان دیواری دولایه در نظر گرفته شد که میان آن خندقی به ارتفاع یک طبقه حفر شده. فاصلۀ بین دو لایه در جاهایی که در بر دیوار بنایی موجود نیست چهار متر گرفته شد، که از رکورد جهانی پرش در طول در حالت درجا بیش‌تر است. اما در جاهایی که بنایی هست فاصله به ده متر (بیش‌تر از رکورد جهانی پرش سه‌گام زنان) رسانده شد تا با دویدن روی بام هم نشود از روی خندق پرید. چون بالا رفتن از دیوار و پایین آمدن از خندق و دوباره بالا رفتن از دیوار سخت و زمان‌بر است، با استفاده از چشم‌های الکترونیکی در کف خندق‌ها و همین‌طور دیدبانی از برجک‌ها می‌شود از فرار زندانی‌ها جلوگیری کرد.

دیوار خندق‌ها را، مثل بقیۀ دیوارهای زندان، در جاهایی که ممکن است دیده شوند می‌شود با نقاشی دیواری تزیین کرد. دریچه‌های بازرسی هم برای اعزام نگهبان‌ها در مواقع اضطراری و همین‌طور نظافت دوره‌ای تعبیه می‌شوند.

۲- پذیرش
۳- بند

برای حفظ حریم خصوصی زندانی‌ها و همین‌طور کاهش خطر درگیری و نیز هزینه‌های مربوط به نظارت، اتاق‌های بند تک‌نفره طراحی شدند. رعایت عدالت (در نور، دست‌رسی، معماری داخلی، غیره) بسیار مهم بود.

۴- بهداری
۵- غذاخوری
۶- کتاب‌خانه

کتاب‌خانه هم احتمالاُ بیش‌تر از آن‌که جایی ساکت و عبوس مثل کتاب‌خانه‌های دانشگاه باشد، مثل غذاخوری جایی برای معاشرت زندانیان و البته و از سر تفریح (و شاید با هم) چیز خواندن‌شان. برای مطالعه در سکوت، زندانی‌ها می‌توانند به اتاق‌شان بروند.

۷- فروشگاه
۸- بخش ملاقات و رسیدگی به امور مراجعین و ترخیص زندانیان
۹- اتاق فرمان
۱۰- اتاق استراحت نگهبان‌ها و اعزام نیرو
۱۱- سینما
۱۲- کلاس‌ها و کارگاه‌ها
۱۳- نمازخانه
۱۴- دست‌شویی‌های عمومی درون زندان
۱۵- بارانداز
۱۶- انبار
۱۷- باغ و امکانات ورزشی
۱۸- کشاورزی و دام‌داری و باغ‌داری

کانسپت
پس از تعیین برنامۀ فیزیکی و طراحی اجزا، و با تخمین تجربی اندازۀ فضاها، کانسپتی حجمی بر اساس ایدۀ خیابان شکل گرفت. مسیری که با تجمع زندانیان در دو طرفش، در غذاخوری و فروشگاه و کتاب‌خانه و درب واحد‌هاشان، یادآور خاطرۀ خیابان‌های پرشور شهر باشد. این مسیر می‌توانست تا درون باغ ادامه پیدا کند و تقویت شود.»

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
کانسپت حجمی زندان

.

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
مدل سه بعدی توسعه‌ یافته طرح زندان

.

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
مدل سه بعدی طرح زندان

.

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
مدل سه بعدی توسعه‌یافته طرح

.

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
طرح زندان – پلان زندان – نقشه زندان

.

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
بندهای تک نفره ( دید پرنده پلان )

.

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
نمای داخلی از بند تک‌نفره

.

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
پلان طبقه هم‌کف زندان

.

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
پلان طبقه اول

.

طرح زندان - طراحی زندان - نقشه زندان - پلان زندان - سه بعدی زندان
مقطع خندق‌ها

 

.

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

‫۲ نظرها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن